Encyklopedia „Epistema”

Synestezja

Synestezja – (z języka greckiego syn-połączenie, aisthesis – odczucie) zjawisko to jest uważane za neurologiczną rzadkość. O synestezji mówimy wtedy, gdy zmysły (dwa lub więcej) są ze sobą połączone, tzn. kiedy jakiś bodziec oddziałując wprost tylko na jeden zmysł (np. słuch) jednocześnie pośrednio działa na inny (np. wzrok). W związku z tym dana osoba słysząc muzykę, może ją także „widzieć” w postaci określonych kolorów lub kształtów.

Zjawiska synestetyczne mogą się odnosić do różnych kombinacji w obrębie ludzkich zmysłów. Pierwszym uczonym, który zajął się tym zjawiskiem na szerszą skalę, był Richard Cytowic. W swej książce Synestezja. Połączone zmysły dowodził, że nie jest to zdolność wyuczona, ale wrodzona. Synestetykami są najczęściej osoby uzdolnione artystycznie.

Zjawisko synestezji przez wieki inspirowało artystów (niektórzy z nich po prostu byli synestetykami np. V. Nabokov). Zrodziła się z tego idea połączenia wszystkich wrażeń zmysłowych w syntetycznym dziele sztuki. Wśród osób hołdujących tej idei należałoby wymienić: francuskich symbolistów (np. Baudelaire), Richarda Wagnera ze swą koncepcją dramatu muzycznego, Paula Klee, Mikalojusa Čiurlionisa (którego obrazy nosiły nazwy temp muzycznych) czy W. Kandinsky’ego.

Katarzyna Staniuk

Wybrana literatura przedmiotu:

Hofstatter H., Symbolizm, Warszawa 1980.

Pickford R., Wyburn G., Zmysły i odbiór wrażeń przez człowieka, Warszawa 1970.

Zagórska W., Wybrane koncepcje psychologiczne związku między barwami a emocjami, Nowiny Psychologiczne nr 5-6, Warszawa 1991.

——————————————————————————————–
Materiał udostępniany na zasadach licencji
Creative Commons 2.5 Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne
——————————————————————————————–